Chuyển tới nội dung chính

🧮 Thuế (VAT)

Trang này hướng dẫn khai báo và quản lý thuế giá trị gia tăng (GTGT/VAT) trong Xbook. Bạn sẽ tạo các loại thuế đầu ra (áp dụng khi bán) và thuế đầu vào (áp dụng khi mua), thiết lập cách tính, tài khoản ghi nhận thuế, và dùng Vị trí tài chính (Fiscal Position) để tự động ánh xạ hoặc đổi thuế theo từng đối tượng khách hàng/nhà cung cấp.

📋 Thuế là gì​

Trong Xbook, một sắc thuế (model account.tax) xác định mức thuế suất, phạm vi áp dụng (bán hay mua), cách tính tiền thuế và tài khoản hạch toán tương ứng. Mỗi dòng hàng trên hóa đơn sẽ tham chiếu tới một hoặc nhiều sắc thuế để tính ra số tiền thuế phải nộp hoặc được khấu trừ.

Danh sách thuế được quản lý tại Kế toán → Cấu hình → Kế toán → Thuế.

📷 Cần chèn ảnh: /img/modules/account/taxes/01.png — Danh sách thuế tại Cấu hình → Kế toán → Thuế.

➕ Tạo một sắc thuế mới​

  1. Vào Kế toán → Cấu hình → Kế toán → Thuế.
  2. Bấm Mới.
  3. Nhập Tên thuế (ví dụ: Thuế GTGT 10%).
  4. Chọn Loại thuế (Tax Type) để xác định nơi thuế được dùng: Bán hàng cho thuế đầu ra, Mua hàng cho thuế đầu vào.
  5. Chọn Cách tính thuế (Tax Computation) và nhập giá trị thuế suất.
  6. Lưu lại bản ghi.

📷 Cần chèn ảnh: /img/modules/account/taxes/02.png — Biểu mẫu tạo thuế mới với tên, loại thuế và cách tính.

Các trường chính trên biểu mẫu thuế​

TrườngÝ nghĩa
Tên thuế (Tax Name)Tên hiển thị của sắc thuế.
Loại thuế (Tax Type)Phạm vi áp dụng: Bán hàng (thuế đầu ra), Mua hàng (thuế đầu vào), hoặc Không có (chỉ dùng bên trong một nhóm thuế).
Phạm vi thuế (Tax Scope)Giới hạn áp dụng theo Dịch vụ hoặc Hàng hóa. Để trống nếu áp dụng cho tất cả.
Cách tính thuế (Tax Computation)Phương pháp tính tiền thuế (xem mục bên dưới).
Giá trị (Amount)Thuế suất: phần trăm (ví dụ 10) hoặc số tiền cố định, tùy cách tính.
Vị trí tài chính (Fiscal Position)Các vị trí tài chính mà sắc thuế này được dùng làm thuế thay thế. Để trống nghĩa là áp dụng cho tất cả.
Đang hoạt động (Active)Tắt để ẩn sắc thuế mà không xóa khỏi hệ thống.

🔢 Cách tính thuế (amount_type)​

Trường Cách tính thuế quyết định cách hệ thống tính ra số tiền thuế:

Cách tínhÝ nghĩa
Phần trăm (Percentage)Tiền thuế là một tỷ lệ phần trăm của giá. Ví dụ: 100 × (1 + 10%) = 110.
Cố định (Fixed)Số tiền thuế cố định, không đổi theo giá.
Phần trăm đã gồm thuế (Percentage Tax Included)Tiền thuế được tính theo phép chia giá. Ví dụ: 180 / (1 − 10%) = 200.
Nhóm thuế (Group of Taxes)Sắc thuế là tập hợp của nhiều thuế con.

Khi chọn Nhóm thuế, mở tab Định nghĩa (Definition) để thêm các Thuế con (Children Taxes) cấu thành nên nhóm.

💡 Với Phần trăm và Cố định, nhập trực tiếp con số ở ô Giá trị; ký hiệu % chỉ hiển thị khi cách tính là phần trăm.

💰 Giá đã gồm thuế (price_include)​

Mặc định, giá nhập trên sản phẩm và hóa đơn được hiểu là chưa gồm thuế. Bạn có thể thay đổi cho riêng từng sắc thuế tại tab Tùy chọn nâng cao (Advanced Options), trường Bao gồm trong giá (Included in Price):

Giá trịÝ nghĩa
(Mặc định)Theo thiết lập chung của công ty.
Đã gồm thuế (Tax Included)Giá đã bao gồm sắc thuế này; hệ thống tách ngược ra phần thuế.
Chưa gồm thuế (Tax Excluded)Giá chưa có thuế; thuế được cộng thêm.

⚠️ Khi đặt một sắc thuế là Đã gồm thuế, hãy đảm bảo giá bán/giá mua nhập vào đúng quy ước này để tránh lệch số tiền thuế trên hóa đơn.

🏦 Tài khoản ghi nhận thuế​

Tài khoản hạch toán tiền thuế được khai báo trong tab Định nghĩa (Definition), tại hai bảng phân bổ:

  • Phân bổ cho hóa đơn (Distribution for Invoices) — áp dụng khi xuất hóa đơn.
  • Phân bổ cho hoàn trả (Distribution for Refunds) — áp dụng khi lập hóa đơn hoàn trả/điều chỉnh giảm.

Trên mỗi dòng phân bổ, chọn Tài khoản (Account) để chỉ định tài khoản kế toán ghi nhận phần tiền thuế tương ứng.

📷 Cần chèn ảnh: /img/modules/account/taxes/03.png — Tab Định nghĩa với bảng Phân bổ cho hóa đơn và cột Tài khoản.

Ngoài ra, tại tab Tùy chọn nâng cao (Advanced Options) bạn có thể đặt Nhãn trên hóa đơn (Label on Invoices) và Nhóm thuế (Tax Group) để gom nhóm khi báo cáo.

⭐ Đặt thuế mặc định​

Để hệ thống tự đề xuất thuế khi tạo dòng hàng, bạn đặt thuế mặc định ở hai cấp:

  1. Theo sản phẩm: mở sản phẩm, đặt thuế bán và thuế mua ngay trên thẻ sản phẩm.
  2. Theo công ty: vào Kế toán → Cấu hình → Cài đặt (Settings), tại mục Thuế mặc định (Default Taxes) chỉ định Thuế bán (Sales Tax — trường Default Sale Tax) và Thuế mua (Purchase Tax — trường Default Purchase Tax). Các sản phẩm chưa khai báo thuế riêng sẽ dùng giá trị này.

💡 Thuế đặt trực tiếp trên sản phẩm luôn được ưu tiên hơn thuế mặc định của công ty.

🗺️ Vị trí tài chính (Fiscal Position)​

Vị trí tài chính (model account.fiscal.position) cho phép tự động đổi thuế và ánh xạ tài khoản theo đối tượng — ví dụ áp thuế khác cho khách hàng nước ngoài hoặc khu vực miễn thuế.

Quản lý tại Kế toán → Cấu hình → Kế toán → Vị trí tài chính.

📷 Cần chèn ảnh: /img/modules/account/taxes/04.png — Biểu mẫu Vị trí tài chính với tùy chọn tự động áp dụng.

Tạo và cấu hình vị trí tài chính​

  1. Vào Kế toán → Cấu hình → Kế toán → Vị trí tài chính → Mới.
  2. Nhập Tên vị trí tài chính (Fiscal Position).
  3. Bật Tự động phát hiện (Detect Automatically) nếu muốn hệ thống tự áp dụng khi hóa đơn thỏa điều kiện (theo Quốc gia/Mã số thuế).
  4. (Tùy chọn) Bật Yêu cầu mã số thuế (VAT required) để chỉ áp dụng khi đối tác có mã số thuế, và chọn Quốc gia (Country) phù hợp.
  5. Mở tab Ánh xạ tài khoản (Account Mapping) để đổi tài khoản hạch toán:
    • Tài khoản trên sản phẩm (Account on Product) — tài khoản gốc.
    • Tài khoản dùng thay thế (Account to Use Instead) — tài khoản sẽ được dùng thay.
  6. Lưu lại.
TrườngÝ nghĩa
Tên vị trí tài chính (Fiscal Position)Tên gọi của vị trí tài chính.
Tự động phát hiện (Detect Automatically)Tự áp dụng ánh xạ thuế và tài khoản khi hóa đơn khớp tiêu chí (Mã số thuế/Quốc gia).
Yêu cầu mã số thuế (VAT required)Chỉ áp dụng khi đối tác có khai mã số thuế.
Quốc gia (Country)Quốc gia áp dụng cho vị trí tài chính này.
Ánh xạ tài khoản (Account Mapping)Bảng đổi tài khoản gốc sang tài khoản thay thế.

Ánh xạ (đổi) thuế​

Việc thay thế thuế được khai báo từ phía sắc thuế: trên thuế thay thế, đặt trường Thay thế (Replaces) trỏ tới sắc thuế gốc cần đổi, rồi gắn các Vị trí tài chính áp dụng vào trường Vị trí tài chính của thuế. Khi vị trí tài chính được áp lên hóa đơn, hệ thống sẽ tự đổi từ thuế gốc sang thuế thay thế.

💡 Gán vị trí tài chính mặc định cho từng khách hàng/nhà cung cấp trên thẻ đối tác để hệ thống tự áp khi lập hóa đơn.

Liên quan​